Photonics21 – Photonics Partnership Annual Meeting

W dniach 15–16 maja 2025 roku w Brukseli odbyło się coroczne spotkanie społeczności Photonics21 – Photonics Partnership Annual Meeting. Wydarzenie zgromadziło setki uczestników – kluczowych ekspertów z dziedziny fotoniki, w tym przedstawicieli przemysłu, nauki oraz instytucji unijnych.

Tegoroczne spotkanie partnerstwa było wyjątkowe – obchodzono 20-lecie Photonics21, a także rozpoczęto proces konsultacji strategicznych kierunków rozwoju technologii dla nowego programu ramowego FP10, od roku 2028.

Wydarzenie miało charakter spotkania branżowego europejskich ekspertów z dziedziny fotoniki w ramach partnerstwa Photonics21, które stanowi pomost między osobami i instytucjami zaangażowanymi w fotonikę a Komisją Europejską. Udział w wydarzeniu był dla uczestników znakomitą okazją do zapoznania się z kluczowymi kwestiami istotnymi dla rozwoju fotoniki z perspektywy europejskiej, jak również z najbardziej obiecującymi zastosowaniami technologii fotonicznych.

Podczas prezentacji sformułowanych zostało 5 obszarów zastosowań, krytycznych z punktu widzenia umocnienia europejskiej suwerenności technologicznej i konkurencyjności:
1) Bezpieczna komunikacja i sieci kwantowe
2) Sztuczna inteligencja i obliczenia o wysokiej wydajności
3) Motoryzacja i mobilność
4) Przemysł zbrojeniowy i kosmiczny
5) Technologie medyczne, biotech i inteligentne rolnictwo

Zagadnieniami, które w szczególności przewijały się w prezentacjach i dyskusjach było dążenie do europejskiej niezależności technologicznej i związane z tym tworzenie linii pilotażowych, które umożliwiłyby w dalszej perspektywie wzrost produkcji mikrochipów fotonicznych i elektronicznych przez europejskie ośrodki i przemysł. Istotnym zagadnieniem było również wykorzystanie fotoniki w systemach sztucznej inteligencji (AI) w celu zmniejszenia zużycia energii.

Zostały także przestawione kluczowe tematyki badawcze dla europejskiej fotoniki:
1) Komunikacja i obliczenia
2) Czujniki dla przemysłu motoryzacyjnego i ochrony zdrowia
3) Wykorzystanie fotoniki do produkcji chipów
4) Technologie podwójnego zastosowania
5) Droga od laboratorium to produkcji (Lab-to-Fab)

W grupie roboczej Health rozwiązania biosensora fotonicznego zaprezentował dr inż. Krzysztof Rola z Łukasiewicz PORT, przedstawiciel Branżowego Punktu Kontaktowego Technologie Medyczne i Zdrowie na tym wydarzeniu. W ramach grupy roboczej 'Work Group 3: Health’ Krzysztof Rola wygłosił prezentację pt. „Miniaturized photonic biosensor for medical diagnosis„, która cieszyła się zainteresowaniem uczestników wydarzenia. Wskazuje to na aktualność tematyki biosensorów fotonicznych, których technologia jest rozwijana w Łukasiewicz-PORT we Wrocławiu.

Ponadto głównym tematem omawianym w trakcie prezentacji i spotkań były technologie fotoniki zintegrowanej – jej rozwój, w tym projekty takie jak PIXEurope (a w Polsce HyperPIC) a także znaczenie jakie ma fotonika zintegrowana dla dalszego rozwoju sztucznej inteligencji. Przykładowo, jedną z głównych przeszkód rozwoju AI jest ogromna ilość energii zużywanej na przetwarzanie i przesyłanie danych. Fotonika pozwoli zmniejszyć to zużycie o rząd wielkości (np. ponad 30x dla mocy obliczeniowej).

W wydarzeniu udział wziął również Igor Deryło – ekspert Branżowego Punktu Kontaktowego Przemysł 4.0 z Łukasiewicz – PIAP, który wspólnie z silną grupą podmiotów z Polski (PPTF, Vigo Photonics, Politechnika Warszawska, Ensemble3, Creotech, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Startova, Łukasiewicz IMIF, Łukasiewicz PORT) dbał o uwzględnienie polskiej perspektywy w trakcie prac grup roboczych.